Πρόσφατα, προσπαθούσα να πείσω κάποιον χρήστη windows να βάλει GNU/Linux βλέποντάς τον να γκρινιάζει για τους ιούς, για την αργή απόκριση των προγραμμάτων και όλα τα άλλα προβληματάκια που συναντά κανείς στο εν λόγω λειτουργικό σύστημα.

Του δίνω λοιπόν ένα δισκάκι του Ubuntu για να το δοκιμάσει... Η εγκατάσταση θα ήταν εύκολη από τη στιγμή που ήθελε μόνο ένα λειτουργικό στον σκληρό δίσκο. Δεν χρειαζόταν περαιτέρω οδηγίες για partitioning και dual boot.

Ακολούθησαν από μέρος του, οι κλασικές ερωτήσεις που έχει ένας νέος υποψήφιος χρήστης GNU/Linux... “Θα έχω flash; Θα μπορώ να παίξω τη συλλογή μου με τα mp3; Θα μπορώ να παίζω dvd; Θα μπορώ να βλέπω τη συλλογή μου από divx; Θα μπορώ να παίζω τα παιχνίδια στο facebook;”

Του απαντώ καταφατικά από τη στιγμή που θα εγκαταστήσεις τα “restricted”, και κάποια άλλα πακέτα όπως το “libdvdread”... “Θα σου δώσω link με οδηγίες”, του λέω, αλλά αυτός ήδη άρχισε να χάνεται και στο τέλος να μου λέει “μπα, δεν είναι αυτά για μένα”...

Και έτσι “το χάσαμε το κορμί πατριώτη...”

Το παραπάνω γεγονός δεν μου έχει συμβεί για πρώτη φορά... Αλλά το συγκεκριμένο ήταν το έναυσμα για να αναρωτηθώ: Είναι τελικά το GNU/Linux-BSD έτοιμο για desktop χρήση για τον αρχάριο χρήστη;

Και όταν λέω αρχάριο χρήστη, μιλώ για τον εντελώς αρχάριο, που θέλει ένα λειτουργικό σύστημα να εγκαθίσταται με την ευκολία των μερικών κλικ, να λειτουργούν όλα out-of-the-box, χωρίς να χρειάζεται να ασχοληθεί με command-line, με αποθετήρια λογισμικού και με οδηγούς επίλυσης προβλημάτων στο διαδίκτυο.

Και έτσι αποφάσισα να δοκιμάσω κάποιες διανομές από διαφορετικές εκδοχές για να έχω όσο το δυνατόν πιο αντικειμενική άποψη... Οι διανομές που αποφάσισα να δοκιμάσω είναι:

• PC-BSD
• openSUSE
• Ubuntu
• Linux Mint

Το μηχάνημα της δοκιμής είναι ένα notebook Lenovo... Κρίνω πως ένα notebook, λόγω του ιδιαίτερου hardware που έχει (touchpad με scroll points, πλήκτρα fn, wifi, bluetooth, onboard κάρτα γραφικών...) είναι το καταλληλότερο μέτρο σύγκρισης για το πόσο άρτια τεχνικά και απροβλημάτιστη είναι μια διανομή. Θεωρώ λάθος οι δοκιμές να γίνονται σε virtual περιβάλλον, το οποίο είναι λίγο-πολύ κομμένο και ραμμένο στα πρότυπα ενός τυπικού desktop.

Να επισημάνω επίσης ότι αποκλείω τις custom remastered εκδόσεις που έχουν κάνει κατά καιρούς κάποιοι χρήστες, καθώς δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ένα remaster ως διανομή.

Ξεκινάμε...

PC-BSD (Έκδοση 8.1)

Το PC-BSD βασίζεται στο free-BSD και είναι η εύκολη για desktop χρήστες εκδοχή, με γραφικό περιβάλλον εγκατάστασης και με προεγκατεστημένες εφαρμογές. Η εγκατάστασή του ήταν ιδιαίτερα εύκολη, αν και μπερδεύει τον αρχάριο χρήστη στο κομμάτι του partitioning και καλό θα ήταν να δοθούν οι αυτόματες προεπιλογές.

Μόλις τελειώσει η εγκατάσταση, θα βρεθούμε στο γραφικό περιβάλλον KDE... Προσωπικά μου άρεσε ιδιαίτερα η προσέγγιση του KDE που έχει η συγκεκριμένη διανομή. Μου άρεσε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη διανομή με γραφικό περιβάλλον KDE. Η χρήση του KDE στο PC-BSD είναι σκέτη απόλαυση!!!

Δυστυχώς η ευτυχία για τον αρχάριο χρήστη σταματά εκεί... Στο notebook της δοκιμής δεν λειτουργούσαν τα πλήκτρα fn, ούτε τα scroll points του touchpad. Σε αναζητήσεις που έκανα στο διαδίκτυο, διαπίστωσα πως πρέπει να γράψεις “κατεβατά” σε command-line, πράγμα που δεν ενδείκνυται για το target group του άρθρου.

Γενικώς το BSD βρίσκεται αρκετά πίσω στον χώρο του desktop pc, σε σύγκριση με το GNU/Linux... Τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπισα, ήταν παρόμοια με αυτά που υπήρχαν πριν 3-4 χρόνια στο GNU/Linux. Θέλει δουλειά ακόμη το BSD.

Ετυμηγορία
Ευκολία εγκατάστασης: 9/10
Γραφικό περιβάλλον: 10/10
Προεγκατεστημένες εφαρμογές: 6/10
Ευκολία προσαρμογής - Out-of-the-box: 4/10

openSUSE (Έκδοση 11.2 KDE)

Το openSUSE είναι η δωρεάν εκδοχή του Enterprise Linux SUSE... Είναι ιδιαίτερα εύκολη σε χρήση διανομή και από τις καλύτερες εκδοχές του γραφικού περιβάλλοντος KDE.

Η εγκατάσταση σε γραφικό περιβάλλον ήταν πολύ εύκολη και χωρίς να μπερδεύει τον χρήστη... Το partitioning ακολουθεί τον κλασικό κανόνα των διανομών GNU/Linux και δεν θα δυσκολέψει τον χρήστη, ειδικά εάν επιλέξει την αυτόματη προσαρμογή του δίσκου.

Μετά το τέλος της εγκατάστασης, διαπιστώνω ότι λειτουργούν τα πάντα στο notebook... Δεν αντιμετώπισα το παραμικρό τεχνικό πρόβλημα...

Το μόνο μελανό σημείο που βρίσκω είναι πως για να εγκαταστήσεις τα “restricted” πακέτα (flash, java, mp3, dvd κλπ) θα πρέπει να βάλεις αποθετήριο τρίτων, το οποίο αρκετές φορές είτε είναι λίγο άνω-κάτω ή δεν λειτουργεί με την αξιοπιστία που θα έπρεπε.

Ετυμηγορία
Ευκολία εγκατάστασης: 9/10
Γραφικό περιβάλλον: 9/10
Προεγκατεστημένες εφαρμογές: 8/10
Ευκολία προσαρμογής - Out-of-the-box: 8/10

Ubuntu (Έκδοση 10.04)

Το Ubuntu βασίζεται στο Debian και θεωρείται (σύμφωνα και με το distrowatch.org) η κορυφαία διανομή GNU/Linux... Η δημοτικότητά του προέρχεται από την ευκολία χρήσης του, κάτι που το κάνει ιδανικό για τους αρχάριους χρήστες.

Η εγκατάστασή του έγινε σε γραφικό περιβάλλον ταχύτατα και εύκολα... Στο partitioning ισχύουν τα ίδια όπως με το openSUSE... Ακολουθείται η τυπική διαδικασία, με τη δυνατότητα χρήσης αυτόματης προσαρμογής δίσκου.

Από άποψης τεχνικών ζητημάτων, δεν υπήρξε το παραμικρό πρόβλημα... Όλα λειτουργούσαν άψογα...

Το γραφικό περιβάλλον Gnome, χωρίς να εντυπωσιάζει, είναι λειτουργικό και εύχρηστο... Οι προεγκατεστημένες εφαρμογές είναι από τις καλύτερες, με κάποιες ιδιαίτερες προσθήκες της Canonical (η εταιρία-χορηγός που βρίσκεται πίσω από το Ubuntu) όπως το Ubuntu One (διαδικτυακός χώρος αποθήκευσης, διαμοιρασμού και συγχρονισμού δεδομένων) και το Ubuntu Music Store, ένα project που φιλοδοξεί να καλύψει το κενό του itunes.

Τα “restricted” πακέτα (flash, java, mp3, dvd κλπ) εγκαθίστανται από τα επίσημα αποθετήρια της Canonical και οι οδηγίες είναι εύκολες και ξεκάθαρες... Ακόμη και ο αρχάριος χρήστης με πολύ λίγες τεχνικές γνώσεις μπορεί να τα καταφέρει.

Ετυμηγορία
Ευκολία εγκατάστασης: 9/10
Γραφικό περιβάλλον: 9/10
Προεγκατεστημένες εφαρμογές: 9/10
Ευκολία προσαρμογής - Out-of-the-box: 9/10

Linux Mint (Έκδοση 9 Gnome DVD)

Το Linux Mint βασίζεται στο Ubuntu και κατά τη γνώμη μου είναι η βολικότερη διανομή εάν θέλει να έχει κάποιος μια διανομή έτοιμη out-of-the-box μετά το τέλος της εγκατάστασης. Ο κυριότερος λόγος είναι πως είναι προεγκατεστημένα όλα τα “restricted” πακέτα (flash, java, mp3, dvd κλπ), πράγμα που διευκολύνει αφάνταστα τον αρχάριο χρήστη.

Η διαδικασία εγκατάστασης είναι πανομοιότυπη με το Ubuntu... Πανεύκολη και γρήγορη... Ψεκάστε-σκουπίστε-τελειώσατε!!!

Το γραφικό περιβάλλον της έκδοσης Gnome που δοκίμασα, είναι η καλύτερη προσέγγιση του Gnome που έχω συναντήσει έως τώρα. Το μενού είναι πανέμορφο και πολύ λειτουργικό, υπάρχουν αρκετά νέα εργαλεία ρύθμισης που δεν τα συναντάμε σε άλλη διανομή (πχ επιλογή των κουμπιών παραθύρων στα αριστερά ή δεξιά), διαχειριστής πακέτων και σε web περιβάλλον, και γενικώς οι τροποποιήσεις που έχουν γίνει από την ομάδα της διανομής είναι όμορφες, χρήσιμες και λειτουργικές.

Η έκδοση DVD (στην ουσία είναι 757MB) εκτός των default προεγκατεστημένων εφαρμογών, έχει επιπρόσθετα χρήσιμες και απαραίτητες εφαρμογές όπως java, vlc, open-office κλπ, δίνοντας στον χρήστη ένα υπερπλήρες λειτουργικό σύστημα χωρίς να μπαίνει στη διαδικασία να προσθέτει αποθετήρια ή να ψάχνει ποια πακέτα πρέπει να εγκαταστήσει, όπως γίνεται σε άλλες διανομές.

Ετυμηγορία
Ευκολία εγκατάστασης: 9/10
Γραφικό περιβάλλον: 10/10
Προεγκατεστημένες εφαρμογές: 10/10
Ευκολία προσαρμογής - Out-of-the-box: 10/10

Enjoy...